Waa maxay wadaniyadu?
Wadaniyaddu waa shay aad u qaali ah, oo qiimaheeda wax lagu qiyaasaa aannu jirin, se aanay Somalidu waxba ka aqoon. Wadaninamadu waa dareen qofka ku beeran ama lagu beero oo ah inuu qofku dalkiisa iyo dadkiisa jeclaado, oo uu naftiisa u huri karo dalkiisa iyo dadkiisa, oo uu wax u qaban karo, horumarkooda ka fikiri karo kana qayb qaadan karo. Wadaniyadu way ka balaadhan tahay in dareen kaliya lagu qiimeyo ama lagu sheego, wax afka oo kaliya laga sheegtana maaha ee waa inaad ficilna ku darto ood muujiso heerka ay kaa tagan tahay ama jacylka aad dhulkaaga iyo dadkaaga u qabto. Heerka ay Soomalida ka taagan tahay wadaniyadu waa in ay dad ka qaar afka uun ka sheegtaan wadani baan ahay, ama dhulkayga waan jecelahay. Halka ay qaar kalena waxbaba ka aqoon oo iyagu u haysta in dawlada uun wax laga sugo, oo iyadu wax kasta qabato, oon ogayn in iyagaba xil ka saaran yahay in dadkooda ay wax u qabtaan, inta dhankooda wadaniyadu qiimo ka leedahay ee dhab ka tahay dhul iyo dad jacalykuna ee is yidha wax u qabtana iyaga dib loo la yaabo in wax la gala qabto daaye.
Qiimaha ay dadyowga kale u leedahay wadaniyadu, carrur tooda way ku ababiyaan qimaaha ay wadniyadu leedahy iyo xaqa ay dadkiisu ku leeyihiin, intaan wax kaleba loo dhigin ba dhulkiisa la jeclaysiiya. Hadda ka hor dal la yidhaa Guatemala madaxaweyne soo maray bay xaaskiisii u kala tageen si ay siyaasada u gasho oo ay dalkeeda iyo dadkeeda wax ugu qabato, waxa kaloo jiray Nelson Mandela iyo Dr Martin Luther oo iyaguna dadka maddow oo la midab sooci jiry u soo celiyay xaqoodi.
Haddaba ma laga yaaba in qof soomali ahi ku daydo dadkaa oo u si hagar la’aan ah u dadkiisa wax ugu qabto? Maxaa ka hortaagan in ay dalkooda aaminan oo ay jeclaadan, waxna u qabtaan? Wadaniyada oo aanay waxba ka aqoon ayaa sabab u ah, dalal kan kale ee aynu u sii wada ordayno dadkii lahaa baa heerka gaadhsiiyay ee maxaynu keena u hagaajisan waynay ciddii isma waydiiso?, sababta oo ah cidba caruurtu markay yaryar yihiin kuma beerto dal iyo dad jacaylka. Dhibatoynkan ina haysta ee tahriibtu ugu horayso waa laga bixi lahaa ama way yaraan lahayd haddii dadka lagu beerayo wadanniyadda.
Haddi aanay diin jirin, waddaniyadeey
Daa’in ii cadhonayn, waddaniyadeey
Naarta dubuq ii siinayn ,waddaniydeey
Inta aan ku doortaan, waddaniyadeey
Duhurkiyo allaylki, waddaniyadeey
Illa waagu daalaco, waddaniyadeey
Digrigaaga wadi lahaa, waddaniyadeey
Axmed ismaciil maxamuud (Axmed Deeq)
W/Q Asma Maxamed Cabdilaahi